In de politiek draait het in veel gevallen om vertrouwen. Vertrouwen in het college dat ze de dingen doet volgens de lijnen die de gemeenteraad heeft vastgesteld in het beleid. Het gezegde is niet zonder reden ‘vertrouwen is goed, controle beter’, dus wordt door de gemeenteraad ook gecontroleerd of het college haar werk goed heeft gedaan. Maar -wat mij betreft- vanuit het basisvertrouwen dat het college haar werk naar behoren doet.

De afgelopen weken is er veel te doen over het niet betalen van belastingen door de gemeente Dronten. De grote vraag die daarbij beantwoord moet worden is ‘hoe kon dat gebeuren’. Afgeleid daarvan is natuurlijk ook de vraag wie hiervoor verantwoordelijk is. Dat antwoord is het makkelijkste te geven: de gemeenteraad. Want die is in alles eindverantwoordelijk wat de gemeente Dronten betreft. Maar of je de gemeenteraad daarvoor verantwoordelijk kan houden is wat anders.

Raadsleden zijn volksvertegenwoordigers die (in de meeste gevallen) naast hun reguliere baan ook nog raadslid zijn en in de avonduren en weekenden de vrije tijd besteden aan het medebesturen van de gemeente. Omdat de achtergrond van raadsleden kan verschillen van boer tot advocaat of bakker kunnen raadsleden onmogelijk het college tot ver achter de komma controleren. Maar dat hoeft ook niet, omdat we er op mogen vertrouwen dat het college haar werk goed doet. In gevallen dat het erg specialistisch wordt huurt de gemeenteraad een extern adviseur in, zo ook bij financiën. Overigens is dat zelfs een wettelijke verplichting. Een accountant controleert de gemeentelijke boekhouding en geeft een verklaring af dat alles netjes is gebeurt zoals het hoort. Soms worden daarbij nog adviezen gegeven hoe zaken beter kunnen.

Nu mag de gemeenteraad daarop vertrouwen. Immers, zij zijn professional op het gebied van financiën en dat zijn de raadsleden die van beroep ambtenaar, onderwijzer of supermarktmanager zijn, natuurlijk niet.

Het politieke gedoe dat nu ontstaat is niet over de fout zelf, want dat er fouten gemaakt worden is onvermijdelijk en gebeurd overal. Maar dat het niet is opgemerkt, dat is gek. Niet in de interne controle, niet door de accountant en dús niet in de gemeenteraad. Hoewel er daar wel door verschillende partijen vragen zijn gesteld (ook door GroenLinks) over de grote verschillen tussen de jaren en de overschotten die er waren.

Het politieke gedoe gaat over de vertrouwensvraag. Kunnen we er nog vanuit gaan dat we de goede antwoorden krijgen van het college. Kennelijk niet. Mogen we er nog wel op vertrouwen dat een goedkeurende verklaring van de accountant ook betekent dat alles wel goed is gegaan? Je kunt daar nu vraagtekens bij zetten.

Het vertrouwen is geschonden en dat is nu juist de basis waarop de raad kan functioneren. Dat geeft gedoe omdat dit vertrouwen hersteld moet zien te worden. En zoals dat andere spreekwoord zegt: vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Ik hoop van harte dat er heldere antwoorden komen zodat er weer aan dat vertrouwen gewerkt kan worden. Pas dan komt het politiek oordelen.