Deze week mocht ik op de koffie bij de akkerbouw en kippenhouderij van Johan Leenders en zijn moeder. Op de koffie aan de keukentafel zoals dat op de boerderij gewoon is. Een gesprek over leven en overleven, innovatie, dierwelzijn en oranje kippen. Maar bovenal: wat is het toch mooi om een boer vol passie over zijn bedrijf te horen vertellen!

Neventak

Al snel kwam de neventak op tafel. In Dronten mag (intensieve veehouderij -zoals het houden van 36.000 kippen in twee stallen van 18.000) alleen als ‘neventak’ van bijvoorbeeld een akkerbouwbedrijf. Maar de praktijk is eigenlijk anders. Want het is lastig in de akkerbouw en eigenlijk is de kippenhouderij de enige reden dat de akkerbouw het de laatste jaren heeft overleefd. Alleen zijn aan de neventak wel ruimtelijke beperkingen opgelegd die doorgroei belemmeren. Als GroenLinkser ben ik geen voorstander van grote groei van de intensieve veehouderij. Maar ik zie wel het probleem waarop ik werd gewezen en ik kan de logica ervan ook nog wel volgen. Zeker als je uitgaat van verder gaande maatregelen ter bevordering van het dierwelzijn. Minder kippen op meer oppervlak betekend grotere stallen om de aantallen en daarmee de inkomsten op peil te kunnen houden. Groeien in het belang van het dierwelzijn, het klinkt me primair niet logisch in de oren, maar dat is het eigenlijk wel.

Dierwelzijn

Johan doet zijn best de kippen een zo goed mogelijk leven te laten leiden in de negen weken dat ze groeien. Enkele dagen voordat ik er was waren voor het eerst de de kuikens in de stal uit het ei gekomen. Goed voor het dierwelzijn omdat ze niet nadat ze uit het ei komen op transport moesten naar het bedrijf van Leenders. De kippen hebben een vrije uitloop. Die is overdekt en rat- en mus-vrij gemaakt met een betonnen vloer met veel scharrelmateriaal en gaasdoek. Dat heeft als voordeel dat er geen kans is op besmetting met de vogelgriep, maar ze wel naar buiten kunnen om in aanraking te komen met wind, zon en onder bepaalde hoeken ook regen. Ook in het dak van de stal zitten ramen waardoor het daglicht in de stal valt en je de schaduw van de wolken door de stal kunt zien schuiven.

Hoewel 18.000 kippen in absolute aantallen veel is voet de stal niet (over) vol. De kuikens kunnen scharrelen, rennen en fladderen. Johan vertelde dat hij sommige kippen aan hun bijzondere tekening kan herkennen. Het was daarbij opgevallen dat de kippen in de stal duidelijk een eigen plek hebben waar je ze kunt vinden. Maar ook dat er kippen zijn die graag naar buiten gaan en er ook zijn die veel liever binnen blijven, ook als ze de kans hebben om buiten te gaan kijken.

Oranjehoen

Eén van de dingen die Johan en zijn moeder belangrijk vinden is om de diergezondheid op peil te houden zonder het gebruik van antibiotica. Daarom experimenteren ze al jaren met het toevoegen van kruiden en vitamines aan het voer van de kippen. Het voordeel daarvan is dat de natuurlijke weerstand van de kippen wordt versterkt en ze al bijna tien jaar geen antibiotica meer hebben hoeven inzetten.

Op zoek naar vernieuwing en verdere verduurzaming ontstond het idee om kippen extra wortels vanuit de akkerbouw te geven. Dat vinden ze heel lekker en het bijeffect was dat ze er prachtige oranje poten van kregen. Maar dat niet alleen: ze gaven ook restproducten uit de kringlooplandbouw zoals kurkuma, oregano, wortels, knoflook en rode biet. Het zorgde ook voor kleur in het vlees. In plaats van de witte welhaast doorzichtige kleur van de meeste kip in de supermarkt heeft deze kip een vlezige en oranje kleur met een prima smaak.

Produceren voor de grote massa gaat niet met een bedrijf met de omvang van dat van Leenders. Daarom zoekt hij met collega’s naar een niche waar hij met verdere verduurzaming, beter dierwelzijn en vernieuwende concepten probeert een beter product neer te zetten.

Stof tot nadenken

Voor dat ik het wist waren we drie uur verder. Heb ik een heel mooi bedrijf gezien met een gedreven jonge ondernemer. Daarvan heb ik genoten en ik dank Johan en zijn moeder hartelijk voor de gastvrijheid. Zelf heb ik een hoofd vol dingen om nog eens verder over na te denken!