Begin deze maand presenteerde minister Verburg van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit haar nota duurzaam voedsel die al maanden vertraagt was. De analyse is goed, de ambitie is prima. Maar helaas gaat de minister niets doen. Ze wil stimuleren en verleiden van consumenten en verder onderzoek naar de verduurzaming van de landbouw. Da’s allemaal prima. Maar natuurlijk gaan we daar de toekomst met enkel duurzaam voedsel niet mee bereiken.
Hoewel de minister de politieke moed ontbreekt om echte besluiten te nemen en echt paal en perk te stellen aan de landbouw ben ik door de bank genomen wel blij met de nota.
De analyse van de problemen in de landbouw is goed en helder:
Daarnaast legt de mondiale productie en consumptie van voedsel door mens en dier een grote druk op het mondiale ecosysteem. Het gaat dan om druk op de beschikbare grond in de wereld, de effecten op de biodiversiteit, het grootschalige gebruik van water, erosie, vervuiling van water en bodem en de uitstoot van broeikasgassen. Ook is er een mineralenprobleem. Enerzijds vindt er uitputting van mineralen plaats in gebieden waar landbouwers grondstoffen voor veevoeder telen, zoals Zuid-Amerika. Anderzijds zijn er overschotten van mineralen in gebieden waar de intensieve veehouderij is geconcentreerd, zoals Noordwest-Europa. […]
Wereldwijd groeit de vraag naar vis, vlees en zuivelproducten gestaag. Dit komt door de mondiale bevolkingsgroei en de toenemende welvaart. De komende veertig jaar groeit de wereldwijde vraag met meer dan 50%. […] In Azië groeien de steden snel. De economie groeit daar met 9% per jaar. Nu al hebben 1,3 miljard Chinezen en 1,2 miljard Indiërs meer te besteden. Dieetverschuivingen zijn het gevolg. In China groeit vooral de vraag naar vlees, in India naar zuivel. Deze grotere vraag leidt tot een toenemende druk op het ecosysteem, omdat de productie van dierlijke producten minder efficiënt is dan die van plantaardige producten. Daarbij legt de visserij druk op het mariene ecosysteem. […]
Dit is echter een simpele beschrijving van een complex probleem rondom de productie en consumptie van eiwitten. In grote delen van de wereld is een eiwittekort. Dierlijke producten vormen een hoogwaardige eiwitbron. […] Veehouderij speelt ook een nuttige rol in het benutten van landbouwgronden, het beheer van het landschap en verwaarding van ons eten. Ten slotte worden dierlijke producten in veel culturen gezien als een onmisbaar onderdeel van een goede maaltijd. […]
Alleen plantaardige voeding is dan ook niet de oplossing. Een duurzaam landbouwsysteem biedt plaats aan zowel een plantaardige als een dierlijke component. Het plantaardig materiaal dient als voedsel voor mens en dier. De mest – mits op een juiste wijze aangewend – zorgt vervolgens voor een duurzame bodemvruchtbaarheid. Ook de plantaardige productie kan nog veel duurzamer. Er kunnen nog de nodige stappen gezet worden bij het sluiten van mineralenkringlopen, het voorkomen van ‘weglekken’ van belangrijke mineralen naar oppervlakte- en grondwater, het gebruik van bestrijdingsmiddelen, op het gebied van biodiversiteit, bij het watergebruik en bij de beschikbaarheid van hoogwaardig en robuust uitgangsmateriaal.
Ik vind het uniek dat het ministerie van Landbouw zo onomwonden de problemen van de landbouw achter elkaar op papier zet. Daarmee is ontkennen door de sector dat de landbouw in belangrijke mate bijdraagt aan de problemen in de wereld op het gebied van milieu, klimaat en bodemvruchtbaarheid niet langer mogelijk. Daarnaast schetst minister Verburg een ambitie die in 2015 moet leiden tot een sterk verduurzaamde landbouw. Goede ambities in een overzienbare termijn!
Maar helaas, helaas. De CDA minister ontbeert de moed ook daadwerkelijk maatregelen te treffen die de landbouw niet leuk zal vinden, maar broodnodig zijn om die duurzame landbouw in 2015 ook echt te gaan bereiken. Dat betekend wetgeving, Algemene maatregelen van Bestuur en ge- en verboden die de landbouw de goede richting op duwen. Natuurlijk moet dit ook geprobeerd worden met de maatregelen van de minister. Stimuleren en verleiden. Maar dat alleen is niet voldoende. Hopelijk komt er na de verkiezingen van 2011 een dapperdere minister van Landbouw die, in tegenstelling van CDA minister Verburg, wel maatregelen durft te nemen.