Paul Vermast | GroenLinks

Nederland dreigt te overstromen. De werkloosheid verdubbelt in een jaar tijd. De staatsschuld stijgt en de economie krimpt. En waar is de premier? Die zit met zijn vinger in de dijk van de Hedwigepolder. En dan zit ie ook nog aan de verkeerde kant van de dijk.

Dit is niet alleen een economische crisis. Het is een morele crisis, aldus  Herman Wijffels, grondlegger van dit kabinet. Het is een ‘waardencrisis’. Bankiers hebben in hun tomeloze hebzucht naar bonussen onverantwoorde risico’s genomen. Een feest van egotripperij, dat miljoenen mensen elders op de wereld tot de bedelstaf heeft gebracht. Die bankiers staan symbool voor een economie met een extreem korte horizon, gericht op eigen winstbejag. Zonder schaamte, zoals Rijkman Groenink die een falend ABN AMRO verliet met 23 miljoen in de zak.

Deze cultuur van zelfverrijking is overgeslagen naar de publieke sector. Om de genationaliseerde bank Fortis- ABN AMRO uit het slob te halen moet politieke toppers als VVD-er Gerrit Zalm en CDA-er Joop Wijn een ton of 6 á 7 betaald worden. Medisch specialisten worden woest als ze iets minder dan 5 ton gaan verdienen. Rik Felderhof, in dienst van de publieke omroep omzeilt trots de Balkenende-norm: ‘Omdat ik het waard ben’, zegt hij. Wat denken zij wel, zijn al die leraren en verplegers met hun modale salarissen dan minder waard?

Het zijn uitingen van hebberigheid en van een gebrek aan publieke dienstbaarheid. Deze kleine voorbeelden van de waardencrisis hebben grote gevolgen. Opgehitst door eindeloos materieel gewin leven we op een te grote ecologische voet, putten we onze aarde uit ten koste van miljoenen armen, branden onze bossen af, jagen onze grondstoffen er in een noodgang doorheen en zadelen ons nageslacht op met schulden met een onleefbare wereld.

Achter de kredietcrisis, de klimaatcrisis, de energiecrisis en de voedselcrisis gaat deze waarden-crisis schuil. Ik spreek van een hebberige en kortademige cultuur, waarin de jacht op materieel gewin alles bepalend lijkt te zijn geworden en hyperconsumptie als hoogste geluk wordt beschouwd. Die cultuur is het meest zichtbaar en schrijnend bij de topverdieners binnen en buiten Nederland.

De premier heeft zichzelf benoemd  tot chef ‘Normen en Waarden’, ook al hoor je daar nooit meer iets over. Terwijl nu het moment is voor sterke normatieve opvattingen.

Waar is de premier? Wat is zijn oordeel over de waardencrisis?

Wat is ook zijn oordeel over de beloningen in de financiele sector. In de bancaire code zitten allerlei gaten in, zodat er toch weer topbonussen gerechtvaardigd zijn. Gaat hij daarmee akkoord? Of stelt hij een heldere norm?

(meer…)

Vandaag heeft het kabinet besloten te gaan onderzoeken of de Olympische Spelen van 2028 in Nederland kunnen plaatsvinden. Daarvoor wil men eerst het WK voetbal organiseren als een soort van generale repeitie.

Leuk amibiteus plan. Hoewel er een heleboel te bedenken is om er tegen te zijn is het wel iets waar visie uit spreek en dat vind ik nou net wel weer aardig. De strijd zal straks tussen Rotterdam en Amsterdam losbarsten wie de spelen mag hebben. Da’s matuurlijk flauwe kul. Nederland is zo klein dat het niet iets van één stad zal zijn. Het meest logisch is Amsterdam. Dat heeft namelijk een hele grote buitenwijk die zich Almere noemt (maar internationaal profileert met de Amsterdamse slogan “I amsterdam”. Bij Almere is nog een hele boel ruimte waar je goed een olypisch dorp en sport faciliteiten kwijt kunt. Veel bouwen; zijn ze goed in, in Almere.

Maar weet je wat dan ook verdraaid handig zou zijn? Een luchthaven in de omgeving. Misschien ergens in Lelystad of Dronten? Vraag me in eens af of dat Olympisch feestje wel zo’n goed idee is…

Gisteravond werd er een bijeenkomst gehouden van de Alderstafel die een advies moet geven aan het kabinet over de uitbereiding en/of verplaatsing van de Luchthaven Lelystad. De bijeenkomst was bedoeld voor raads- en statenleden in de regio van de Luchthaven Lelystad. Hans Alders schetste daarin het proces en maakte duidelijk wat de belangrijste afwegingen zijn om te komen tot een ‘door de regio gedragen’ besluit. Daarbij hamerde hij er keer op keer op dat een besluit dat door veel partijen uit de regio wordt gesteund voor het kabinet de ruimte om daar vanaf te wijken heel klein maakt.

Maar waar het op gaat uitdraaien was tussen de regels heel duidelijk te horen. Daar waar de raadsleden uit Lelystad vooral pleitte voor een snelle verdere ontwikkeling van de Luchthaven op de huidige locatie werd door Alders doorlopend benadrukt dat het een ‘twin-Luchthaven’ van Schiphol wordt en dat snelle en goede ontsluitingen dan van doorslaggevend belang zijn. Dat wordt dus Dronten-West. Immers, daar wordt al een spoorverbinding gebouwd die rechtstreeks naar Schiphol loopt. Dat zal voor de hudige locatie gewoon niet gaan gelden. Daar de aanleg van de N23 (de snelweg van Alkmaar naar Zwolle) bij opgeteld is het niet moeilijk te raden wat gegeven de toekomstige ontwikkelingen de beste locatie zal zijn.

De regio en de raads- en statenleden wordt nu een worst voorgehouden zodat iedereen het gevoel heeft gehad dat hij/zij mee mocht praten. Maar de uitkomst staat voor mij wel vast. Ook als de regio alleen uitbereiding op de huidige locatie (of helemaal geen uitbereiding) zal het kabinet gewoon haar eigen plan trekken.

“Het gebeurt niet vaak, maar nu ben ik het toch echt oneens met collega-Zeeuw Paul Vermast” schrijft GroenLinks kandidaat voor het Eurpoees Parlement Niels van de Berge vandaag op zijn weblog. Daar waar ik gisteren mijn tevredenheid uitsprak over het niet-ontpolderen van de Hertogin Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen ziet Niels dit als enige oplossing. Het ligt voor de hand dat ik het niet met hem eens ben.

Hoewel ik het verhaal van Niels inhoudelijk goed kan volgen hou ik moeite met de optie van de ontpoldering. De vrees van Niels dat de Nederlandse regering straks ‘Brussel’ als de kop van jut gaat gebruiken als het gekozen alternatief wordt  afgekeurd door de Europese commissie lijkt gegrond. Dat zou dan ook onterecht zijn en daartegen moeten we dat ook verzet bieden als het zo ver komt. 

Het argument dat dit alterbatief meer geld kost vind ik niet zo indrukwekkend. Natuurherstel kost altijd geld en ik vind niet dat ten koste van alles de meest goedkope oplossing moet worden gekozen. Of het nu Den Haag of Vlaanderen is dat moet betalen kan me niet veel uitmaken. Waar Wouter Bos met zijn hoofd zat lijkt me duidelijk en terecht (felicitaties aan de familie Bos!). 

Maar waar ik écht moeite mee heb ik dat de verdieping van de Schelde ten koste gaat van een vruchtbare polder en goede landbouwgrond. De Belgen hebben goede havens aan de Noordzee en willen toch de grootste haven van het land diep in het  binnenland aan een rivierarm leggen. Het is mooi dat we verdragen hebben gesloten met Vlaanderen en België. Maar eigenlijk is het absurd dat wij de Westerschelde gaan baggeren ten koste van het Verdronken Land van Saeftinghe en een vruchtbare landbouwpolder. 

De vraag waar het mis is gegaan is natuurlijk bij het sluiten van het verdrag. Natuur en landbouw moeten weer eens wijken voor het belang van de economie terwijl daarvoor óók een goed alternatief (Oostende of Zeebrugge) voor handen is. De verdieping van de Westerschelde is nodig om de grootste van de grootste schepen toegang te geven tot de havens van Antwerpen. 

Het besluit van het kabinet is helder, keurt Brussel het alternatief af wordt het alsnog ontpolderen. Ik vrees met Niels dat het dan niet anders is. Misschien is het in dit geval de uitkomst die onontkoombaar is. Maar ik vind het dan echt de verkeerde uitslag! 

De gemeenteraad heeft een werkgroep Oostrand ingesteld die zich voorbereid op de discussie over de Oostrand (het kustgebied tussen Ketelhaven en Harderwijk). De raad heeft de afgelopen jaren nieuwe ontwikkelingen steeds tegen gehouden of zeer kritisch bekeken omdat we eerst een totaal visie op het gebeid wilden hebben. Deze is nu in ontwikkeling. Om goed te weten wat alle belanghebbenden vinden van de concept visie hield de raad afgelopen donderdag hoorzittingen. 

Mijn algemene beeld is dat men positief tegenover het stuk staat. Maar daar ga ik niet verder op in. De commissie presenteert haar conclusies pas later en ik ben slechts één van de leden. Maar wat me wel is bijgebleven is de -ik zou haast zeggen- noodkreet vanuit de landbouw. 

De vertegenwoordiger van de landbouw vroeg nadrukkelijk aandacht voor de belangen van de boeren: “Dit plan is niet geschreven voor de landbouw. Wij moeten weer grond afgeven”. Het gemak waarmee bedrijven moeten wijken voor nieuwe ontwikkelingen noemde hij kwalijk. Immers, boeren worden wel altijd uitgekocht om ‘elders’ opnieuw te kunnen beginnen. Maar de vraag is wel waar dat elders is. De totale oppervlakte aan landbouwgrond in Nederland neemt in sneltreinvaart af en dus is beginnen op een nieuwe plek zo makkelijk nog niet. 

Hoewel ik het wel weet denk ik dat het goed is als wij ons dat meer bewust zijn. Met ‘wij’ bedoel ik de plannenmakers van de overheid en de politici die de besluiten nemen. Maar met ‘wij’ bedoel ik net zo goed de milieu en natuur beweging (waar ik mijn hele werkzame leven actief binnen ben) die ook relatief makkelijk landbouwgrond wil inruilen tegen natuur. 

Als Zeeuw had ik ook grote moeite met het onderwater zetten van de Hertogin Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen. Goede landbouwgrond die moest wijken voor natuurherstel dat nodig was ter compensatie van de verdieping van de Westerschelde. Land terug geven aan de zee. Da’s iets wat Zeeuwen niet leuk vinden. Nu ben ik het wel eens met die natuurcompensatie (natuurlijk ben ik dat). Maar daarvoor goede en vruchtbare polders onderwater zetten stuit me wel tegen de borst. Daarom ben ik blij met  het kabinetsbesluit de ontpoldering niet door te laten gaan. De Zeeuwse Milieufederatie (ZMF) zegt in de PZC dat de natuur in de Westerschelde de verliezer is. Misschien is dat op korte termijn wel waar. Maar er wordt aan natuurherstel gedaan en volgens mij is dat per saldo het belangrijkste. 

Ons mooie Nederlandse landschap is een agrarisch landschap. Daar hamer ik altijd en overal op als ik er de kans voor krijg. Dat wil zeggen dat boeren thuis horen in ons landschap; of sterker gezegd: zonder boeren wordt ons landschap geweld aangedaan. Natuurlijk moet je kritisch kijken naar de invulling van dat landschap. Moet niet alles overal kunnen en moet ook de natuur en de ecologie worden verstekt. Maar wel hand in hand. Misschien moeten we politiek eens de moed hebben om verstedelijkte gebieden te vervangen voor natuur? Ik vrees alleen dan het protest van ook niet van de lucht zal zijn. 

Dat wil zeggen; als de variant ‘Dronten Oost’ voor de uitbereiding van de Luchthaven Lelystad zal worden gekozen zo blijkt uit een onderzoek dat vanavond in aan de commissie Algemene Zaken van de gemeente Dronten is gepresenteerd. Dat is de schokkende conclusie die vanavond door de commissie kon worden getrokken. Ook de uitbereiding op de huidige locatie van Lelystad en de variant ‘Dronten West’ zullen grote gevolgen hebben voor Flevoland en Dronten in het bijzonder. 

De gemeente Dronten heeft een eigen onderzoek naar de  milieueffecten van de Luchthaven Lelystad laten doen [zodra het op de website van de gemeente staat zal ik het linken] als deze verder wordt uitgebreid als de Planologische Kernbeslissing (PKB) toestaat. Het kabinet heeft in haar lange termijn visie aangegeven dat er vluchten vanaf Schiphol zullen worden uitgeplaatst naar Lelystad en Eindhoven. Voor Lelystad geldt dat er in die lange termijn visie vier varianten zijn. Uitbereiding op de huidige locatie; de huidige locatie maar de baan een paar graden gedraaid, een variant in Dronten West (tussen Dronten en Swifterbant) en Dronten Oost (tussen Dronten en Roggebot). 

De lokale en regionale overheden staan op een helder standpunt: geen uitbereiding buiten de PKB. De gemeente Dronten vindt dit ook en heeft hierover vorig jaar nog een motie aangenomen. Maar omdat het Rijk een regionale “Alderstafel” voor Lelystad Airport heeft ingesteld die nog voor de zomer een advies aan de regering moet uitbrengen worden we wel gedwongen verder te kijken als de huidige PKB. Dronten wilde niet lijdzaam afwachten maar liet vast doorrekenen wat de gevolgen voor Dronten en de regio als de alternatieven van Alders worden uitgewerkt. Die gevolgen vallen niet mee. 

De ‘beste optie’ voor Dronten is uitbereiding op de huidige locatie, eventueel iets gedraaid. Maar het is eenvoudig de randvoorwaarden die Alders bij zijn overwegingen zal betrekken (milieu (geluid), ontsluiting (OV), natuur (Oostvaardersplassen) en luchtruim) bij elkaar op te tellen en dan tot een conclusie komen: Luchthaven Dronten Oost. Dat zal grote negatieve effecten hebben op Dronten De Gilden, Poort van Dronten en De Munten. 

Nu heet ons verkiezingsprogramma nog “Rust, Ruimte en Groen”. Maar als deze plannen doorgaan wordt de slogan voor Dronten in de toekomst “Stank, Herrie en Overlast”. Tijd voor breed protest lijkt me! 

Toelichting op de afbeelding: 
Hoe donkerder de inkleuring van de kaart, hoe groter de herrie. De gevolgen voor Biddinghuizen en Kampen zijn dramatisch in de variant Luchthaven Dronten Oost. Klik op de afbeelding voor een vergroting. 

Daar waar het land behoefte heeft aan visie, leiderschap en duidelijkheid voor de toekomst; komen CDA, PvdA en ChristenUnie (net als in Dronten) niet verder dan kibbelend over de grond te rollen en zijn ze niet instaat met echte oplossingen te komen. Dat stemt mij bijzonder treurig. Vandaag zag ik op twitter iemand al de voorspelling doen dat we morgen na het debat geen regering meer zouden hebben omdat het resultaat te mager is.

Dat het resultaat niet is om internationaal mee aan te komen mag duidelijk zijn. Maar het kabinet zal er niet over vallen. Immers; de meerderheidspartijen hebben mee onderhandeld en zullen het kabinet dus steunen. Overigens; niemand zit te wachten op een kabinetscrisis. Want (om Femke Halsema te citeren) het is er de tijd niet naar en we hebben de tijd er niet voor!